Nabeschouwing

Nabeschouwing camino 2018.

Bij de planning van deze tocht, mijn eerste naar Compostella vertrekkende van thuis heb ik getracht zo weinig mogelijk reeds gewandelde wegen te doen.

In België en Frankrijk was dat geen probleem, in Spanje des te meer.

Bovendien was het de bedoeling in Spanje de veel gebruikte camino’s te vermijden en meer de rust op te zoeken.

Ook zou ik een blog bijhouden. Volledig nieuw voor mij.

Na afloop kan ik alleen zeggen dat me dit extra ‘werk’, zeker ook door de ervaren grote eenzaamheid onderweg, meermaals enige verstrooiing en bezigheid heeft bezorgd zonder dat ik me van de andere pelgrims afzonderde … die waren er immers niet.

In dit verband is het gebruik van de sociale media onderweg en vooral in de albergues waar dan wel pelgrims waren massaal toegenomen t.o.v. een aantal jaren geleden. Dit hoeft geen probleem te zijn, ik pleit trouwens zelf schuldig, maar dacht soms toch … men zou in elke albergue een smartphone vrije tafel moeten voorzien zodat gemakkelijker contacten zouden gelegd worden met echte i.p.v. ‘virtuele aanwezige’ mensen.

Tijdens de tocht zelf ben ik veel helemaal alleen geweest. Had de rust gezocht en heb de eenzaamheid gevonden. Dit heeft me echter niet echt gestoord.

Alleen op weg zijn heeft het grote voordeel dat je volledig je eigen zin doet en verantwoordelijk bent voor al wat onderweg gebeurt. Nadeel is natuurlijk dat doordat het eenzaamheid i.p.v. rust geworden is, het contact met andere pelgrims, wat toch een essentieel onderdeel van de camino beleving is, veel minder was. Wanneer het er dan toch was heb ik er des te intenser van genoten.

Nadeel is ook op deze nauwelijks gekozen wegen door soms onherbergzaam gebied dat wanneer er toch iets zou misgaan je er helemaal alleen voorstaat.

Deze gedachte is vooral bij me opgekomen in plaatsen zoals de col de béal waar dan bovendien geen enkele telefonische verbinding mogelijk was.

Algemeen op de camino’s, maar zeker deze maal, is het contact met de natuur belangrijk.

De wolkenformaties, de verschillende soorten regen, de bloemen, de dieren … voor alles is er voldoende tijd om er van te genieten of in ieder geval het intens te ervaren. Kan moeilijk zeggen dat een dag wandelen door de sneeuw of over modderige paden echt genieten is maar de ervaring is zeker intens. Het telkens weer overwinnen van probleemsituaties geeft een zekere rust en na een tijdje maakt dat men zich geen zorgen meer om wat misschien nog kan komen … we zullen het oplossen als het zich echt aandient (heb dat nog ergens gehoord in het politieke forum).

Ook het toch telkens weer vinden van een slaapplaats geeft na aanvankelijke stress toch weer rust als het weer gelukt is.

Verschillende pelgrims reserveren niet en beginnen te zoeken bij aankomst.

Voor mij is dit niet nodig. Wanneer je beslist hebt tot waar je gaat kun je evengoed reserveren en relax op pad gaan.

Op de camino wordt het leven tot de essentie herleid.
Bovendien ervaar je een zekere rust door het eenvoudige leven.  Het inherent jachtige van het thuisfront valt weg ... men kan niet dit of dat voor deze of gene ... je bent op weg en in de onmogelijkheid wat dan ook anders te doen dan wat nodig is om de tocht tot een goed einde te brengen.

– Kleding: alles zit in de rugzak. Dit is zorgvuldig gekozen in functie van bruikbaarheid … modetrends als model en kleuren komen niet meer op de eerste plaats. Bovendien is het feit dat de kleding droog is belangrijker dan dat het proper is. Let wel: propere kledij is een stuk prettiger om dragen. Ik sliep bv in Ponferrada samen met 3 andere op een kamer. Ik zou het zeer gewaardeerd hebben wanneer een van de pelgrims iets meer zijn was zou doen … stinken man!

Kortom: Het kan met minder.

– Eten: Alleen het hoogstnoodzakelijke mag als ‘noodrantsoen’ in de rugzak. Elke dag warm eten is fijn … maar zonder kan ook. Elk stukje kaas, chocolade, brood, yoghurt, … smaken beter en is geen evidentie meer. Ik blijk ook minder behoefte te hebben aan eten. Ik eet hier minder terwijl het fysiek toch stevig is t.o.v. thuis in mijn zetel. Wanneer de nood het hoogst is weet men zelfs lauw of ronduit warm water als drank te appreciëren.

Kortom: Het kan met minder.

– Slapen: Onderweg is het geen vanzelfsprekendheid om een bed te vinden. Het lukt wel, maar men moet zoeken en tevreden zijn met wat men vind. Wanneer men zijn ogen sluit op een redelijke matras is elke kamer gelijk. Luxe is er zelden maar kan niet zeggen dit als problematisch ervaren te hebben.
Wanneer je dan de nacht doorkomt zonder dat er een snurker in de buurt is is zelfs dat een bonus.

Kortom: Het kan met minder.

– Gezelschap: Dit hangt af van de ingesteldheid en wat men zoekt en is dus absoluut individueel. Iets meer gezelschap zou fijn geweest zijn.

Kortom: Het mocht iets meer zijn.

– Weersomstandigheden: Zagen en klagen over het weer heeft geen zin … niet verder gaan is niet echt een optie, ongeacht het weer. Mijn gedachten gaan wel uit naar de pelgrims welke nu onderweg zijn op bv de camino Portugues. Met de verschillende branden en extreme temperaturen voorwaar geen evidentie en misschien zelfs onmogelijk of onverantwoord. Bij het kiezen van een tijdstip voor de tocht is dit, voor zover je sowieso te kiezen hebt, erg belangrijk.

Voor velen heeft het pelgrimeren niet alleen een avontuurlijke en fysieke dimensie maar ook een spirituele en zelfs religieuze betekenis.

Onder de eerste 2 aspecten kom je niet uit. De andere zijn meer karakter en persoons gebonden.

Zelf ervaar ik dat niet zo erg. Natuurlijk dwalen je gedachten tijdens de dagelijkse tochten in een mooie rustgevende omgeving af naar verschillende aspecten van het leven zoals relaties, gezondheid, geluk en andere zoals politiek en maatschappij.

Zeker wanneer je dan de kans hebt voor deze laatste één en ander af te toetsen met Amerikaanse pelgrims i.v.m. de ‘fratsen’ van Trump of met Engelse i.v.m. de Brexit.

Ik heb in ieder geval op deze camino en de voorgaande geleerd dat mensen van over de ganse wereld eigenlijk nauwelijks van mekaar verschillen in wat we met zijn allen belangrijk vinden: gezondheid, vrede, een toekomst voor de kinderen …

Gezondheid, relaties … geluk … ook terugdenken aan hen die ons reeds ontvallen zijn.

Durf hier gerust te stellen dat ik meermaals in tranen gestapt heb wanneer ik aan hen heb teruggedacht.

Het gemis en ervaren verdriet bij het ontvallen van sommige kan je zelfs als fysieke pijn aanvoelen.

Kan men dit alles als een spirituele ervaring klasseren … ik weet het niet, maar intens is het zeker.

Overigens komt natuurlijk, en gelukkig maar, vooral het positieve naar boven.

De onwaarschijnlijke gastvrijheid en vertrouwen in de gastgezinnen en albergues, de gesprekken met de andere pelgrims, het soms (samen) zingen, het ontdekken van elkaars talenten en de spontane appreciatie daarvoor. Samen tête-à-tête gaan eten met toevallig ontmoette pelgrims welke men doorgaans daarna nooit meer terugziet geeft soms zeer aangename en spontane gesprekken.

Rang, stand, beroep … het komt nauwelijks of niet ter sprake. We zijn allemaal pelgrims onder mekaar.

Niet alle contacten zijn vluchtig. Soms blijft er even iets hangen aan de hand van doorgegeven email adressen maar meestal dooft dit toch uit.

Niet altijd echter … met twee pelgrims ex via de la plata 2013 heb ik nog steeds een goed contact.

… en dan de route die ik gevolgd heb …

– Thuis tot grens Rocroi. Aan de hand van de beschikbare gidsen Brabantia en Monastica is dit qua slapen best te doen. De aanduidingen onderweg zijn soms summier.

-Rocroi tot Vezelay … camino campaniensis

Ook hier zijn de aanduidingen erg beperkt tot onbestaande bv het stuk voor Reims. Slapen vinden is aan de hand van de gids geen probleem.

– Vezelay tot Le Puy Via GR13 en GR3.

De aanduidingen zijn zeer goed. Vooral bij de kruising van routes moet men aandachtig zijn. Soms zijn er niet in de gids beschreven kruisingen en bij overgang gr13 naar gr3 moet men rechtdoor, wat ook niet in de gids staat. De plannetjes in de gids zijn trouwens onbruikbaar maar de slaapadressen bruikbaar. Nuttig om onderweg oog te hebben voor ‘reclame’ bordjes i.v.m. slapen … een fotootje nemen lijkt me een goed idee. Je weet maar nooit.

Dit traject door o.a. het natuurgebied de Morvan is erg uitdagend.

– Le Puy naar Saint-Jean-Pied-de-Port via Camino Podiensis.

Voor dit gedeelte welk zeer mooi en soms zwaar is met afhankelijk van het seizoen soms verrassende omstandigheden had ik vooraf een lijst van overnachtingsmogelijkheden op internet bij mekaar gezocht. Evident was het echter niet. Uiteindelijk heb ik onderweg in Cahors een miam miam dodo section 2 (Cahors/Ronceveaux) gekocht. Deze uitgave heeft deugdelijke plannetjes, veel slaapplaatsen en geeft een beetje historische achtergrond. Zeer handig maar relatief zwaar. Na het eindpunt naar huis zenden is de boodschap.

Heb naar het pelgrimskantoor (na voorafgaande mails) mijn reserve schoenen laten zenden. Dit is prima verlopen.

– Saint-Jean-Pied-de-Port naar Irun.

Deze verbinding in 3 dagen heeft maar een paar doch voldoende en goede slaapmogelijkheden en de aanduidingen zijn van iets minder niveau. De omgeving is echter prachtig. Nauwelijks pelgrims op deze route.

– Irun – Bilbao Camino del Norte

Prachtige tochten en prima overnachtingsmogelijkheden. Heel wat pelgrims.

– Bilbao / Camino Olvidado / Ponferrada.

Over deze route is nauwelijks informatie te vinden. Wel op Gronze.

De applicatie IGN Mapas de Espagna heeft zeer veel camino’s en ook deze. Zeer goede applicatie welke prima bruikbaar is zelfs al stemt het gegeven traject niet 100% overeen met de markering. Deze laatste is trouwens niet echt slecht maar zeker niet van het niveau van bv de Camino Frances.

Samen met IGN perfect te doen. Van Bilbao tot Cervera de pisuerga is het moeilijkste gedeelte, daarna gaat het beter. Let op! Meermaals off road moeten lopen omdat de weg geblokkeerd was of ophield te bestaan in het midden van het veld. Dit is samen met de GR3-GR13 het meest avontuurlijke traject.

Ponferrada is niet het einde van de Olvidado maar deze route passeert daar wel op een 5 tal km langs. Hiervoor had ik vooraf via Basecamp (programma voor Garmin wandelGPS maar ook los bruikbaar) een verbinding uitgetekend naar Ponferrada.

Op dit traject kom je niemand tegen tenzij op de kruising met Camino Vadiensis in Cistierna en deze met de Camino San Salvator in La Robla.

– Ponferrada / Camino de Invierno / Santiago de Compostella

Mooi traject en zeer goed gemarkeerd. Er zijn wat, alhoewel niet heel veel, pelgrims tot de aansluiting op de Camino Sanebres (Standaard eindtraject van de Via de la plata) in Lalin. Vanaf daar zijn er merkelijk meer. De splitsing Camino Frances en Camino de Invierno is zeer goed aangegeven in de onmiddellijke omgeving van de albergue van Ponferrada.

Kostprijs
Voor deze tocht heb ik hier en daar de kostprijs genoteerd maar grosso modo komt het hier op neer:
België en Frankrijk varieert de kostprijs, waarbij ik er van uit ga dat men matig leeft, op 35 a 40€ per dag gemiddeld.  Hierin is alles inbegrepen.  Noteer dat ik in Frankrijk bijna standaard half pension genomen heb.  Zelf koken is zelden mogelijk, winkels en restaurants zijn nauwelijks beschikbaar dus veel alternatief is er niet tenzij men zich voor een groter deel beperkt tot broodmaaltijden.
In Spanje daalt deze kost naar ongeveer 30€ per dag voor hetzelfde omdat daar de kost voor het slapen meestal lager is (meerdere albergues), er meer mogelijkheden zijn om zelf te koken en de restaurants ook goedkopere (pelgrim) maaltijden aanbieden.
Vertrekt men van thuis dan is er geen heenreis.  De terugreis doe ik standaard met een rechtstreekse vlucht van Vueling vanop het vliegveld van Compostella.